Hekayədən əvvəl
Bu seriya işçi davamiyyəti, məktəb idarəçiliyi və biznes proqramlarını hekayələrlə izah edir. Hər fəsildən sonra əsas nəticələrə və əlavə resurslara keçid tapa bilərsiniz.
Vacib qeyd: Açıq şəkildə göstərilən real brendlər istisna olmaqla, hekayədəki personajlar, dialoqlar, şəxslərin və müştəri şirkətlərin adları tədris məqsədilə uydurulub və ya yenidən işlənib. Bu, real hadisə haqqında sənədli məlumat və ya hər hansı şəxsə, şirkətə qarşı ittiham deyil. NetCity, Rigi24, Kadrebi və SkolaPlus real brend və xidmətlərdir; funksiyaları zamanla dəyişə bilər.
On üçüncü fəsil: İki dəfə sayılan mal
Bir mal hesabatlarda ikiqat görünür, əslində isə müştərinin sifarişini qarşılamağa belə çatmır.
Saat səkkiz qırx yeddi — səksən artıq karton qutu
Andro üçüncü dəfə monitora baxdı.
Qarşısındakı hesabat ilk baxışdan yaxşı xəbər verirdi.
Tbilisi anbarı: 80 karton qutu
Kutaisi anbarı: 80 karton qutu
Andro Gürcüstanın hər yerində restoranlara, hotellərə və mağazalara istehlak malları paylayan «Rah Sepid» distribusiya şirkətinin rəhbəri idi.
Şirkətin Tbilisi, Kutaisi və Batumidə üç anbarı vardı.
Məhsul siyahısında üç mindən çox mal çeşidi qeydiyyata alınmışdı.
Stəkan və birdəfəlik qablardan tutmuş qida qablaşdırmalarına və hotellərdə işlədilən sərf materiallarınadək.
Andro yenidən rəqəmlərə baxdı.
Sonra telefonu götürdü.
«Revazi, salam. Bir sualım var.»
Revazi Tbilisidəki mərkəzi anbara cavabdeh idi.
«Sabahınız xeyir. Buyurun.»
«Üç yüz əlli millilitrlik stəkanların partiyasını cümə günü Kutaisiyə göndərdik?»
«Bəli. Səksən karton qutu.»
«Hamısı getdi?»
«Hamısı.»
Andro bir neçə an susdu.
«Bəs niyə hesabatda hələ də Tbilisidə səksən karton qutumuz olduğu görünür?»
Revazi dedi:
«Hansı hesabat?»
«Həftəsonu göndərdiyiniz stok faylında.»
Revazi köks ötürdü.
«Həə... O fayl malın çıxışı yekun olaraq qeydə alınmamışdan əvvəl hazırlanmışdı.»
Andro soruşdu:
«Yəni indi səhvdir?»
«Düzəliş etməliyik.»
Andro ekrana baxdı.
«Revazi, faylı düzəltməklə o səksən karton qutu yenidən anbarda peyda olmayacaq axı!»
Revazi güldü.
«Kaş olaydı!»
Andro zəngi bitirdi.
Amma faylı bağlamamış başqa bir telefonun zəngi çaldı.
Bu dəfə zəng edən satış müdiri idi.
«Andro bəy, vacib bir sifarişimiz var.»
«Nə sifarişi?»
«Elə həmin stəkanlardan yetmiş karton qutu. Köhnə müştərilərimizdən biri üçün.»
Andro asta-asta baxışlarını ekrana çevirdi.
Monitorda hələ də 160 rəqəmi görünürdü.
Amma o artıq bu rəqəmə inanmırdı.
Saat doqquz on — yetmiş karton qutuluq sifariş
Satış müdiri Leyla kabinetə girdi.
Sifariş vərəqini masanın üstünə qoydu.
«Müştəri malı üç günə istəyir.»
Andro soruşdu:
«Hansı anbardan?»
«Fərqi yoxdur. Təki vaxtında çatdıraq.»
«Stoku yoxlamısan?»
Leyla dedi:
«Bəli. Hesabata görə, Tbilisi və Kutaisidə yüz altmış karton qutumuz var.»
Andro güldü.
«Onda sənə pis xəbərim var.»
Leyla soruşdu:
«Nə olub?»
«Tbilisidəki səksən karton qutu elə Kutaisiyə gedən həmin səksən karton qutudur.»
Leyla bir neçə an ona baxdı.
«Yəni malı iki dəfə saymışıq?»
«Deyəsən, elədir.»
Leyla sifariş vərəqinə baxdı.
«Yaxşı, yenə də səksən karton qutumuz var. Müştəri yetmişini istəyir.»
Andro dedi:
«Səksəninin də satışa yararlı olduğuna haradan əminsən?»
«Hesabatda səksən yazılıb.»
«Elə həmin hesabatda bir neçə dəqiqə əvvəl yüz altmış yazılmışdı!»
Leyla susdu.
Andro davam etdi:
«Faktiki stoku yoxlamamış müştəriyə qəti söz verməyimizi istəmirəm.»
Leyla dedi:
«Amma gec cavab versək, başqa yerdən ala bilər.»
Andro cavab verdi:
«Kifayət qədər malımız olmadan söz versək, müştərini həmişəlik itirə bilərik.»
Saat doqquz otuz beş — bir-birinə bənzəyən qutular
Kutaisi anbarında Sofo mal partiyasını yoxlayırdı.
Uzun keçidlər, metal rəflər və bir neçə metr hündürlüyədək yığılmış karton qutular anbarın böyük hissəsini tuturdu.
Malların çoxunun qablaşdırması oxşar idi.
Bəzi qutuları bir-birindən yalnız kiçik bir etiketlə ayırmaq olurdu.
Sofo telefonla Androya dedi:
«Partiyanı yenidən yoxlayırıq.»
Andro soruşdu:
«Səksən karton qutu təhvil almısınız?»
«Bəli, yük qaiməsinə görə səksən karton qutu.»
«Özünüz saymısınız?»
«Təhvil alanda bağlamaların sayı yük qaiməsi ilə tutuşdurulub.»
«Bəs salamatlığı necə?»
Sofo duruxdu.
«Boşaldılarkən iki karton qutu zədələnmişdi. Onlar ayrıca yoxlanmalı idi.»
Andro kreslosuna söykəndi.
«Deməli, satışa yararlı səksən karton qutumuz yoxdur.»
«Yəqin ki, yetmiş səkkizi salamatdır.»
«Yəqin ki?»
Sofo güldü.
«Yaxşı, yenidən sayaram!»
O, həmkarına işarə etdi.
«Zəhmət olmasa, o stəkan partiyasını yoxla. Salamat qutuları ayrıca say, zədələnmişləri də müəyyənləşdir.»
Bir neçə dəqiqədən sonra sayım başa çatdı.
78 salamat karton qutu
2 zədələnmiş karton qutu
Sofo nəticəni bildirdi.
Andro dedi:
«Yaxşıdır. İndi baxmalıyıq, o yetmiş səkkiz qutudan neçəsi əvvəlcədən başqa müştəri üçün ayrılıb.»
Sofo ah çəkdi.
«Andro bəy, deyəsən, bu gün heç bir rəqəm ilk baxışda göründüyü kimi çıxmayacaq!»
Saat on iyirmi — satış üçün olmayan ehtiyat
Leyla yenidən ofisə girdi.
«Nəticə nə oldu?»
Andro dedi:
«Kutaisidə yetmiş səkkiz salamat karton qutu var.»
Leyla gülümsədi.
«Əladır. Onda yetmişini satırıq.»
Andro dedi:
«Bir az gözlə.»
«Yenə nə olub?»
«Elə bu məhsuldan iyirmi karton qutu əvvəlki sifariş üçün ayrılıb.»
Leyla bir neçə saniyə düşündü.
Sonra dedi:
«Deməli... əlli səkkiz sərbəst qutumuz var.»
Andro başını tərpətdi.
«Tamamilə doğrudur.»
Kağıza yazdı:
Salamat ehtiyat: 78
Əvvəlki müştəri üçün rezerv edilib: 20
Yeni sifariş üçün təklif oluna bilən ehtiyat: 58
Leyla kağıza baxdı.
«Yəni hesabatda gördüyümüz yüz altmış karton qutudan hələlik bu müştəriyə cəmi əlli səkkizini sata bilərik?»
«Kutaisidən, bəli.»
Leyla ah çəkdi.
«Onda on iki karton qutumuz çatmır.»
Andro telefonu götürdü.
«Batumi anbarını hələ yoxlamamışıq.»
Saat on qırx beş — tapılmalı olan rəqəm
Batumi anbarının məsulu Davit cavab verdi.
«Salam, Andro bəy.»
«Salam, Davit. Üç yüz əlli millilitrlik stəkanlardan neçə salamat karton qutun var?»
Kağızların çevrilmə səsi eşidildi.
Davit dedi:
«İyirmi iki karton qutu.»
Andro soruşdu:
«Neçəsi rezerv edilib?»
«On karton qutu.»
Andro qələmlə yazdı:
22 − 10 = 12
Gülümsədi.
«Deməli, satışa təklif edə biləcəyin on iki karton qutun var.»
Davit dedi:
«Bəli.»
«Onların vəziyyətini yoxlayıb Kutaisiyə mümkün göndəriş üçün hazır ola bilərsən?»
«Əlbəttə.»
Andro telefonu kənara qoydu.
Leylaya baxdı.
«İndi yetmiş karton qutumuz var.»
Leyla sevinclə dedi:
«Onda sifarişi təsdiqləyim?»
Andro dedi:
«Hələ on iki karton qutunun Batumidən daşınma vaxtını və yekun çatdırılmanı dəqiqləşdirməliyik.»
Leyla əllərini yuxarı qaldırdı.
«Siz heç vaxt adamın tez sevinməyinə imkan vermirsiniz!»
Andro güldü.
«Mən sadəcə istəyirəm ki, sevinəndə üç gün sonra da sevincli olasan!»
Saat on bir on — üç anbar, üç həqiqət
Andro üç hesabata baxdı.
Hər anbarın öz üsulu vardı.
Tbilisidə bir Excel faylından istifadə edirdilər.
Kutaisidə məlumatları başqa proqramda qeyd edirdilər.
Batumidə əsas fayldan əlavə, rezerv edilmiş sifarişlər üçün bir dəftərçə də vardı.
Problem təkcə bir yanlış rəqəmdə deyildi.
Məlumatlar üç ayrı yerdə saxlanılırdı.
Leyla dedi:
«Bizim üç mindən çox məhsulumuz var. Hər sifariş üçün bu qədər zəng edə bilmərik.»
Andro cavab verdi:
«Düzdür.»
«Bəs nə etməliyik?»
Andro bir neçə an düşündü.
«Bir vaxt Giorgidən Rigi24-ün anbar idarəetməsi haqqında eşitmişdim.»
Leyla soruşdu:
«Mağaza və faktura sistemi də olan şirkəti deyirsən?»
«Bəli.»
«Onda onlarla əlaqə saxla.»
Andro telefonunu götürdü.
Saat on bir otuz — NetCity ofisi
Nika anbar idarəetməsi haqqında məqalə oxuyurdu.
Giorgi masasının arxasından soruşdu:
«Bu gün nə oxuyursan?»
Nika cavab verdi:
«Anbar idarəetməsi haqqında.»
«Yaxşıdır.»
Nika davam etdi:
«İndiyə qədər elə bilirdim ki, anbar işi neçə malımızın olduğunu bilməkdir.»
Mari güldü.
«Bəs indi?»
«İndi başa düşmüşəm ki, malların harada olduğunu, hansı vəziyyətdə olduğunu, hansılarının rezerv edildiyini, hansılarının zədələndiyini və kimin onların yerini dəyişdirdiyini də bilməliyik.»
Giorgi dedi:
«Deməli, irəliləyirsən.»
Nika davam etdi:
«Təkcə bir sualım var.»
Mari dedi:
«Soruş.»
«Bir şirkətin üç anbarı varsa, üç dəfə abunə almalıdır?»
Giorgi izah etdi:
«Müstəqil anbarların sayı seçilən plandan asılıdır. Məsələn, yalnız bir anbarı əhatə edən plan üç anbarı olan şirkət üçün kifayət etmir.»
Nika dedi:
«Bəs hər anbarın içindəki rəflər necə?»
Mari cavab verdi:
«Rəflə daxili yerləşmə yeri müstəqil anbardan fərqlidir.»
Nika astadan dedi:
«Yəni Tbilisi anbarımız ola bilər, onun daxilində zal və rəflər təyin edə bilərik, hər rəf ayrıca anbar sayılmadan.»
Giorgi dedi:
«Tam elədir.»
Elə bu vaxt şirkətin telefonu zəng çaldı.
Giorgi dəstəyi qaldırdı.
«NetCity, sabahınız xeyir.»
Xəttin o başından Andronun səsi gəldi.
«Salam. Mən Rah Sepid distribütor şirkətinin direktoruyam. Rigi 24-də bir neçə anbarın idarə olunması barədə sualım var.»
Giorgi gülümsədi.
Nikaya işarə etdi.
«Deyəsən, bu gün məqalən işinə yarayacaq.»
Nika dəftərçəsini açdı.
Saat on iki on — Anbar uçotu daha böyük bir dəftərlə?
Onlayn görüş başladı.
Andro ilə Leyla distribütor şirkətinin ofisində oturmuşdular.
Qarşı tərəfdə Giorgi ilə Mari vardı.
Nika da Marinin yanında oturmuşdu.
Giorgi soruşdu:
«Ən böyük probleminiz nədir?»
Andro dedi:
«Hər anbar bir rəqəm deyir, axırda da hansının doğru olduğunu bilmirik.»
O, səksən qutunun əhvalatını danışdı.
Giorgi diqqətlə qulaq asdı.
Sonra soruşdu:
«Hazırda malın köçürülməsini necə qeydə alırsınız?»
Andro dedi:
«Göndərən anbar çıxışı öz faylında qeyd edir. Qəbul edən anbar da girişi ayrıca daxil edir.»
Mari soruşdu:
«Bu iki qeyddən biri aparılmasa, necə?»
Andro acı-acı gülümsədi.
«Bu gün baş verən hadisə təkrarlanır.»
Giorgi dedi:
«Nizamlı bir prosesdə anbarlararası köçürmə ayrıca əməliyyat kimi qeydə alınmalı və izlənməlidir; göndərən və qəbul edən anbar, miqdar və dəyişiklik tarixçəsi göstərilməklə.»
Andro soruşdu:
«Yəni səksən qutu Tbilisidən Kutaisiyə getsə, haradan çıxıb harada qəbul edildiyi görünəcək?»
«Bəli. Əlbəttə, anbar məsulları faktiki çıxışı və qəbulu düzgün qeydə alıb təsdiqləməlidirlər.»
Andro dedi:
«Deməli, proqram malın təyinat yerinə çatdığını özü təxmin etməyəcək.»
Mari cavab verdi:
«Tam elədir. Faktiki qəbul yoxlanılmayana qədər təkcə yük qaiməsinə güvənmək olmaz.»
Nika sakitcə dedi:
«Məsələn, iki qutu zədələnibsə.»
Andro təəccüblə ona baxdı.
«Maraqlıdır! Bizim də düz iki qutumuz zədələnmişdi!»
Nika gülümsədi.
«Təxmin etdim.»
Mari zarafatla dedi:
«Axır ki, bir dəfə də təxmini düz çıxdı!»
Saat on iki qırx — Malın adı yox, kodu
Mari anbardakı malların strukturuna dair bir nümunə izah etdi.
«Tutaq ki, görünüşcə demək olar eyni olan iki növ stəkanınız var.»
Andro dedi:
«Elə varımızdır. Üç yüz əlli millilitrlik və dörd yüz millilitrlik.»
Mari soruşdu:
«Onları bir-birindən necə ayırırsınız?»
Leyla dedi:
«Qutunun üstündə yazılıb.»
Nika soruşdu:
«Bəs yazı silinibsə?»
Leyla dedi:
«Qablaşdırmanı və ya malın məlumatlarını yoxlamalıyıq.»
Mari davam etdi:
«Proqramda hər ayrıca malın özünə uyğun identifikatoru və ya SKU-su olmalıdır. Barkod və ya QR da daha dəqiq tanımağa kömək edə bilər.»
Andro soruşdu:
«Yəni əməkdaşlar malı qəbul edəndə identifikatoru yoxlaya bilərlər?»
«Bəli. Amma skan etmək malın sayını və sağlam vəziyyətdə olub-olmadığını yoxlamağı əvəz etmir.»
Leyla dedi:
«Bu, bizim üçün çox vacibdir. Bəzi məhsullar yalnız ölçüsünə və ya qablaşdırmasına görə fərqlənir.»
Nika soruşdu:
«Deməli, kimsə üç yüz əlli millilitrlik stəkanın barkodunu oxudanda, dörd yüz millilitrlik kimi qeydə alınmamalıdır.»
Mari dedi:
«Tam elədir.»
Andro gülümsədi.
«Bu, anbarımızda daimi uyğunsuzluqlardan biridir.»
Saat bir on — Hansı rəf?
Giorgi soruşdu:
«İndi Kutaisi anbarında konkret bir məhsul tapmaq istəsəniz, nə qədər vaxt aparar?»
Andro dedi:
«Hansı məhsul olduğundan asılıdır.»
Leyla güldü.
«Bir də işdə kimin olmasından!»
Andro dedi:
«Doğrudur. Köhnə əməkdaşlardan bəziləri az qala hər şeyi əzbər bilirlər.»
Mari izah etdi:
«Anbarın strukturunda zal, bölmə və rəf kimi daxili yerləşmə yerləri təyin edə bilərsiniz.»
O, bir nümunə göstərdi:
Kutaisi anbarı ← B zalı ← rəf 3 ← yer 2
Leyla dedi:
«Deməli, “get, anbardan stəkanları tap” demək əvəzinə, onların saxlandığı dəqiq yeri göstərə bilərik.»
«Bəli, bir şərtlə ki, yerdəyişmələr də düzgün qeydə alınsın.»
Andro dedi:
«Bu o deməkdir ki, anbarın köhnə məsulu məzuniyyətdə olsa, yeni gələn işçi də malı tapa bilər.»
Mari cavab verdi:
«Məqsəd elə məlumatları bu cür qaydaya salmaqdır.»
Nika asta səslə dedi:
«Yəni anbar daha təkcə cənab Revazinin yaddaşında deyil.»
Andro güldü.
«Elədir! Hələ cənab Revazi bəzən özü də unudur ki, hansı rəfə nə qoyub!»
Saat bir qırx — böyük anbar üçün kiçik başlanğıc
Andro soruşdu:
«Şirkətimizin üç anbarı, üç mindən çox malı var. Sabahdan bütün məlumatları daxil etməliyik?»
Giorgi dedi:
«Yaxşı olar ki, əvvəlcə anbarların strukturunu, mal kodlarını və ilkin məlumatları nəzərdən keçirəsiniz. Sonra məlumatların daxil edilməsi və qalıqlara nəzarət planını mərhələlərə bölək.»
Mari sözünə davam etdi:
«Başlanğıc üçün bu gün problem yaranan həmin məhsul üzərində nümunəvi bir prosesi nəzərdən keçirə bilərik.»
Andro dedi:
«Yəni əvvəlcə yalnız stəkanlar?»
«Prosesi sınaqdan keçirmək üçün, bəli. İş qaydası dəqiq müəyyənləşəndən sonra digər malları da mərhələ-mərhələ daxil edə bilərsiniz.»
Leyla soruşdu:
«Üç anbarı da vahid sistemdə idarə etmək olar?»
Giorgi dedi:
«Bəli, üç müstəqil anbarı və sizdəki mal sayını əhatə edən tarif planında.»
Andro soruşdu:
«Onlayn mağaza və faktura hazırlama modulu da bu qiymətə daxildir?»
Giorgi cavab verdi:
«Xeyr. Bunlar ayrı-ayrı modullardır. Ehtiyacınız olsa, hər birinin şərtlərini və aktivləşdirilməsini ayrıca nəzərdən keçirməliyik.»
Andro başını tərpətdi.
«Yaxşıdır. Elə əvvəldən xərclərin və imkanların aydın olmasını istəyirəm.»
İki gün sonra — ilk sayım
Kutaisi anbarında Sofo nümunə üçün seçilmiş malların siyahısını yoxlayırdı.
Hər mal üzrə əsas məlumatlar qeydə alınmışdı.
Malın kodu bəlli idi.
Anbar və saxlanma yeri müəyyən edilmişdi.
İşçilər faktiki sayıma başladılar.
Fəhlələrdən biri dedi:
«Üç yüz əlli millilitrlik stəkan, yetmiş səkkiz qutu sağlam mal.»
Sofo soruşdu:
«Zədələnənlər?»
«İki qutu.»
«Rezerv edilənlər?»
«Sağlam mal qalığından iyirmi qutu əvvəlki sifariş üçün ayrılıb.»
Sofo məlumatları nəzərdən keçirdi.
Bu dəfə hər rəqəmin konkret mənası vardı.
Faktiki qalıq bir şey idi.
Sağlam mal qalığı başqa şey.
Rezerv edilmiş qalıq da ayrıca nəzərə alınmalı idi.
O, həmkarına dedi:
«Əvvəllər nə qədər stəkanımız olduğunu soruşanda səksən deyirdik.»
Həmkarı soruşdu:
«Bəs indi nə deyirik?»
Sofo cavab verdi:
«Soruşuruq ki, hansını nəzərdə tutursunuz: ümumi qalığı, sağlam malları, yoxsa satıla bilənləri?»
İkisi də güldü.
Amma bu kiçik fərqin şirkət üçün böyük əhəmiyyəti vardı.
Saat on bir iyirmi — silinməməli olan uyğunsuzluq
Revazi Tbilisidən zəng etdi.
«Sofo, köhnə faylı düzəltdim. O səksən qutunu Tbilisinin qalığından çıxdım.»
Sofo soruşdu:
«Məxaric və köçürmə sənədlərini də yoxladın?»
«Bəli.»
«Yaxşıdır. Çünki sadəcə rəqəmi silib, sonra qalığın niyə dəyişdiyinin bilinməz qalmasını istəmirik.»
Revazi dedi:
«Düzdür.»
Sofo sözünə davam etdi:
«Biz də qəbul edilən malın miqdarını və zədələnmiş iki qutunun vəziyyətini dəqiqləşdirdik.»
Revazi dedi:
«Deməli, problem həll olundu.»
Sofo cavab verdi:
«Bu yük üzrə, demək olar ki, hə. Amma digər malların da ilkin məlumatlarını sayım nəticələri və sənədlərlə tutuşdurmalıyıq.»
Revazi ah çəkdi.
«Yəni hələ işin lap əvvəlindəyik?»
Sofo güldü.
«Bəli. Amma heç olmasa, artıq bir rəqəmi silməklə səhvin tarixçəsini də silmək istəmirik.»
Saat on iki on — həqiqətən mövcud olan yetmiş qutu
Leyla şirkətin ofisində yüklə bağlı yekun hesabatı nəzərdən keçirdi.
Kutaisi:
78 zədəsiz qutu
20 qutu rezerv edilib
58 qutu satışa hazırdır
Batumi:
22 zədəsiz qutu
10 qutu rezerv edilib
12 qutu satışa hazırdır
Satışa hazır ümumi qalıq:
70 qutu
Leyla Androya dedi:
«İndi sifariş barədə daha əminliklə danışa bilərik.»
Andro soruşdu:
«Batumidəki on iki qutunun köçürülməsi razılaşdırılıb?»
«Bəli. Daşınma və təhvil vaxtını yoxlamışıq. Plana əsasən sifarişi razılaşdırılmış vaxta hazırlaya bilərik.»
Andro dedi:
«Onda indi müştəriyə cavab ver.»
Leyla müştərinin nömrəsini yığdı.
«Salam. Yetmiş qutuluq sifarişlə bağlı zəng etmişəm.»
Bir neçə an qulaq asdı.
«Bəli. Mal qalığını və təhvil vaxtını yoxlamışıq. Sifarişi razılaşdırılmış plana uyğun hazırlaya bilərik.»
Müştəri təşəkkür etdi.
Leyla zəngi bitirdi.
Sonra Androya baxdı.
«Elə həmin səhər yüz altmış rəqəminə güvənsəydik, yəqin ki, indi çətin vəziyyətdə qalardıq.»
Andro dedi:
«Elədir.»
Saat iki otuz — malı yerindən tərpətməyən faktura
Şirkətin maliyyə işçisi ofisə girdi.
«Andro bəy, yetmiş kartonluq sifarişi qeydə aldıq. Müştəri üçün faktura hazırlayım?»
Andro dedi:
«Bəli. Amma əvvəlcə anbarla dəqiqləşdir.»
Maliyyə işçisi soruşdu:
«Niyə? Say da, qiymət də məlumdur axı.»
Andro cavab verdi:
«Çünki yetmiş kartonun hamısı hələ təyinat yerinə çatmayıb. Sifariş, faktura və faktiki təhvil arasında fərq qoymalıyıq.»
Leyla dedi:
«Elə Giorginin izah etdiyi məsələ də bu idi.»
Maliyyə işçisi soruşdu:
«Nə demişdi?»
Leyla cavab verdi:
«Demişdi ki, faktura tərtib etmək və anbardan mal çıxarmaq iki ayrı əməliyyatdır. Müştəriyə faktura verildiyinə görə eyni malı yenidən anbar qalığından çıxmamalıyıq.»
Andro dedi:
«Elədir.»
Sonra gülərək əlavə etdi:
«Həftənin əvvəlindən səksən xəyali karton axtarıram. Daha istəmirəm ki, bir fakturaya görə yetmiş həqiqi karton da yoxa çıxsın!»
Maliyyə işçisi güldü.
Saat üç on beş — üç modul bir arada
Andro yenidən Giorgiyə zəng etdi.
«Rigi 24 haqqında bir sualım da var.»
Giorgi dedi:
«Buyurun.»
«Biz indi anbarı qaydaya salırıq. Amma satış da edirik, faktura da veririk, gələcəkdə internet satışını da genişləndirmək istəyirik.»
Giorgi dedi:
«Başa düşürəm.»
Andro soruşdu:
«Bütün bunlar bir-biri ilə əlaqəli ola bilər?»
Giorgi izah etdi:
«Rigi 24 anbar idarəetməsi, onlayn mağaza və faktura tərtibatı modullarını vahid ekosistemdə təqdim edir. Onlar arasında əlaqəli iş axınını nəzərdən keçirib aktiv imkanlara uyğun qurmaq olar.»
Andro soruşdu:
«Məsələn, müştəri onlayn mağazadan sifariş versin, anbar qalığı da düzgün hesablansın?»
«Mağaza ilə anbar arasındakı əlaqənin tətbiq sahələrindən biri də budur. Amma real istifadəyə keçməzdən əvvəl sifarişin qeydə alınması, malın rezerv edilməsi, anbardan çıxarılması və sifariş statusunun dəyişdirilməsi prosesini sınaqdan keçirməliyik.»
«Bəs faktura modulu?»
«O da ayrıca moduldur. Faktura anbar əməliyyatları ilə əlaqələndiriləndə əmin olmalıyıq ki, bir satış anbar qalığına yalnız bir dəfə təsir edir.»
Andro bir qədər düşündü.
«Yəni müştəri sifariş verəndən sonra ona faktura hazırlasaq, bu iki əməliyyatın hər biri ayrılıqda anbar qalığını azaltmamalıdır.»
Giorgi dedi:
«Elədir. Malın hansı mərhələdə rezerv edildiyi və faktiki çıxışının hansı mərhələdə qeydə alındığı aydın olmalıdır.»
Andro dedi:
«Onda istəyirəm ki, bu üç modulu birlikdə nəzərdən keçirək.»
Giorgi cavab verdi:
«Əlbəttə. Əvvəlcə indiki iş prosesinizi müəyyənləşdirərik, sonra istifadə edilə bilən imkanları sınaq ssenarisi üzərində yoxlayarıq.»
Andro dedi:
«Yaxşıdır. Daha istəmirəm ki, hər sifariş üçün bir malın məlumatlarını üç ayrı fayla daxil edək.»
Saat dörd on — hələ sifariş verməmiş müştəri
Leyla Andronun yanında oturdu.
«Səncə, onlayn mağaza da işimizə yarayar?»
Andro dedi:
«İndi müştərilərimizin çoxu telefonla və ya satış nümayəndəsi vasitəsilə sifariş verir.»
Leyla cavab verdi:
«Amma bəziləri sadəcə məhsulların qiymətinə və xüsusiyyətlərinə baxıb sifarişlərini özləri vermək istəyirlər.»
Andro başını tərpətdi.
«Düzdür.»
«Məhsul məlumatları və satışa çıxarıla bilən ehtiyat düzgün idarə olunsa, müştərinin bizdə olmayan malı sifariş etməsi halları da azalar.»
Andro dedi:
«Əlbəttə, hansı malları internetdə satmaq istədiyimizi və sifarişləri hansı anbardan təmin edəcəyimizi müəyyənləşdirməliyik.»
Leyla dedi:
«Qiymətlər də düzgün olmalıdır.»
Andro güldü.
«Bunu daha səhərdən bəri yaxşı öyrənmişik: ekranda yazılan hər rəqəm gerçəkliyi əks etdirmir!»
Saat beş sıfır beş — sabah üçün bir qərar
NetCity ofisində Giorgi görüşün nəticəsini qeydə aldı.
Mari soruşdu:
«Andro nə qərara gəldi?»
Giorgi dedi:
«Anbar idarəetməsini mərhələli şəkildə işə salmaq, sonra da onun mağaza və faktura modulu ilə əlaqəsini nəzərdən keçirmək istəyir.»
Nika dedi:
«Axır ki, neçə karton stəkanı olduğunu bildi?»
Giorgi güldü.
«Bəli.»
«Neçə dənə?»
«Yararlı mal qalığını, rezervləri və köçürmə planını yoxladıqdan sonra müştərinin sifarişini yerinə yetirəcək qədər.»
Nika gülümsədi.
«Yəni daha səksən kartonumuz var demirik, neçəsinin həqiqətən satıla biləcəyini deyirik.»
Mari cavab verdi:
«Düzdür.»
Nika dəftərçəsini açdı.
Yazdı:
«Anbar idarəetməsində malın sayını bilmək kifayət deyil; yerini, vəziyyətini və onunla bağlı öhdəlikləri də bilməliyik.»
Sonra bir sətir də əlavə etdi:
«Mağaza sifariş qəbul edir, faktura modulu satış sənədini idarə edir, anbar isə malın faktiki hərəkətini qeydə alır.»
Giorgi yazıya baxdı.
«Yaxşıdır. Amma yadında saxla ki, bu bölmələrin praktik əlaqəsi aktiv imkanlara uyğun yoxlanmalıdır.»
Nika cavab verdi:
«Bilirəm. Bu dəfə hər şeyin avtomatik baş verdiyini deməyəcəyəm.»
Mari gülümsədi.
«Böyük irəliləyişdir!»
Saat beş qırx — maliyyə şöbəsindən bir sual
Andro evə getməyə hazırlaşırdı.
Son anbar qalığı hesabatını bağladı.
İndi hər anbarda hansı malların saxlanıldığını və fiziki qalıqla satıla bilən qalıq arasında niyə fərq olduğunu daha dəqiq bilirdi.
Amma telefonu yenə zəng çaldı.
Maliyyə işçisi idi.
«Andro bəy, yetmiş kartonluq sifarişlə bağlı bir məsələ var.»
Andro soruşdu:
«Yenə anbar qalığı?»
«Yox. Faktura.»
«Nə olub?»
«Müştəri üçün ilkin faktura hazırlamışıq. Amma həmkarlarımızdan biri deyir ki, yekun faktura elə bu gün verilməlidir.»
Andro dedi:
«Axı mallar hələ tam təhvil verilməyib.»
«Elə məsələ də budur. Bilmək istəyirdim, faktura nə vaxt yekunlaşdırılmalıdır və onu malların təhvil verilməsi ilə necə tutuşdurmalıyıq.»
Andro bir neçə an düşündü.
Sonra gülümsədi.
«Bunu sabah maliyyə üzrə məsul şəxslə və Giorgi ilə ətraflı araşdırarıq.»
Zəngi bitirdi.
Qarşısındakı vərəqə yazdı:
«Sifarişin qeydə alınması, fakturanın verilməsi və malın təhvil verilməsi üç ayrı hadisədir.»
Andro vərəqi qovluğa qoydu.
Bu dəfə heç olmasa növbəti sualını nə barədə verməli olduğunu bilirdi.
Mövzuya uyğun alətlər və mənbələr
Bu fəsildəki mövzulara aid real xidmətlərlə tanış olun:
Tədris qeydi: nümunələr real qeydlərin yoxlanmasını əvəz etmir.